ĐAU BỤNG MẠN Ở TRẺ EM

Căn cứ theo Rome IV: Đau bụng mạn là đau bụng kéo dài trong 2 tháng.

1. Phân loại đau bụng mạn

Đau bụng mạn được chia thành 2 loại:

• Đau bụng mạn chức năng (90%)
• Đau bụng mạn thực thể (10%)

>>Đau bụng mạn chức năng là nguyên nhân phổ biến nhất gây đau bụng mạn ở trẻ em.

Nhiều trường hợp trẻ gặp các rối loạn về tâm lí cũng gây ra đau bụng mạn ở trẻ.

2. Những dấu hiệu cảnh báo trong đau bụng mạn ở trẻ

• Trẻ dưới 5 tuổi
• Đau ở vùng không quanh rốn
• Trẻ bị cơn đau đánh thức giữa đêm, mất ngủ
• Ói mửa nặng
• Sụt cân, suy dinh dưỡng
• Trẻ ói máu, đi tiêu ra máu, máu ẩn trong phân
• Tiêu chảy kéo dài nặng
• Tiểu gắt, tiểu khó, tiểu máu.
• Khó nuốt
• Đau khớp
• Trẻ sốt không giải thích được
• Tiền sử gia đình có người bị viêm ruột mạn, ung thư dạ dày

3. Các nguyên nhân liên quan đến đau bụng mạn ở trẻ:

• Hệ tiêu hóa: táo bón, viêm gan, lao ruột,..
• Bệnh lí gan mật: viêm gan mạn tính, viêm túi mật mạn tính ..
• Bệnh lí tiết niệu, sinh dục: lạc nội mạc tử cung, nang buồng trứng, ung thư buồng trứng, sỏi thận,..
• Bệnh lí huyết học: hồng cầu hình liềm…

4. Các xét nghiệm sàng lọc về đau bụng mạn ở trẻ

• Xét nghiệm công thức máu
• Xét nghiệm máu lắng (VS)
• Xét nghiệm máu ẩn phân
• Xét nghiệm kí sinh trùng đường ruột
• Xét nghiệm tổng phân tích nước tiểu
• Siêu âm bụng

***ĐAU BỤNG MẠN Ở TRẺ – ĐAU BỤNG MẠN CHỨC NĂNG

Đau bụng mạn chức năng là gì?

Đau bụng mạn chức năng ở trẻ là đau bụng không có nguyên nhân thực thể.

Nguyên nhân đau bụng mạn chức năng:

Nguyên nhân của các cơn đau bụng mạn chức năng là do hệ thần kinh ruột hoặc do sự thay đổi tương tác trục não-ruột.

Phân loại đau bụng mạn chức năng:

1.  Khó tiêu chức năng

• Đau kéo dài, khó chịu vùng phía trên bụng không liên quan đến tống xuất phân.
• Chướng bụng sau khi ăn.
• Mau no.
• Sau các đánh giá phù hợp, các triệu chứng không thể giải thích bằng bệnh lí nào khác

      b. Đau bụng chức năng

• Xảy ra ít nhất 4 lần trong 1 tháng

• Đau khó tả, mơ hồ, đau quanh rốn
• Không đủ tiêu chuẩn chẩn đoán hội chứng ruột kích thích, khó tiêu chức năng hay đau bụng Migraine.
• Đau từng cơn hoặc liên tục, không liên quan đến ăn uống, hiện tượng sinh lí ( hành kinh..)
• Sau các đánh giá phù hợp, các triệu chứng không thể giải thích bằng bệnh lí nào khác.

c. Hội chứng ruột kích thích

• Trẻ đau bụng ít nhất 4 ngày trong 1 tháng
• Liên quan đến đại tiện, số lần đại tiện, sự thay đổi độ cứng của phân.
• Trẻ bị táo bón, triệu chứng không cải thiện khi táo bón đã điều trị ổn.
• Sau các đánh giá phù hợp, các triệu chứng không thể giải thích bằng bệnh lí nào khác.

       d. Đau bụng Migraine

• Đau dữ dội, đau vùng giữa bụng, đau quằn quại, vật vã.
• Cơn đau kéo dài trên 1h, các đợt đau cách nhau từ vài tuần đến vài tháng.
• Ảnh hưởng đến sinh hoạt của trẻ.
• Đau kèm trên 2 biểu hiện: biếng ăn, nôn ói, đau đầu, sợ ánh sáng, xanh tái…
• Sau các đánh giá phù hợp, các triệu chứng không thể giải thích bằng bệnh lí nào khác.

 5. Ba mẹ cần làm gì để chăm sóc trẻ bị đau bụng mạn?

• Quan trọng là kiểm soát và làm biến đổi các yếu tố làm xuất hiện hoặc gia tăng triệu chứng đau.
• Cần có sự hợp tác giữa gia đình và nhà trường để nâng đỡ trẻ.
• Nếu triệu chứng đau xảy ra liên tục, vẫn cho trẻ đi học đều đặn, cho trẻ tham gia các hoạt động ở lớp. Một vài trường hợp, bác sĩ có thể liên hệ nhà trường để giải thích tính chất vấn đề của trẻ.
• Trong gia đình nên ít chú ý trực tiếp vào triệu chứng đau, chỉ quan sát cẩn thận để phát hiện các dấu hiệu cảnh báo và hỗ trợ khi trẻ có triệu chứng đau.