- TIN TỨC / CHI TIẾT
- T5, 05/10/2023, 14:03
TAY CHÂN MIỆNG Ở TRẺ
1/ Bệnh Tay chân miệng là gì?
Bệnh Tay chân miệng là do Virus gây ra. Chủ yếu lây qua đường tiêu hóa. bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi đặc biệt là trẻ dưới 3 tuổi và rất dễ lây lan thành dịch.
Biểu hiện chính là tổn thương da, niêm mạc dưới dạng hồng ban bóng nước ở các vị trí đặc biệt như niêm mạc miệng , lòng bàn tay, lòng bàn chân , gối , mông. Diễn tiến bệnh kéo dài trong vòng 14 ngày.
Đa phần trẻ mắc bệnh sẽ tự khỏi , một số có thể có biến chứng trên hệ thần kinh, hô hấp , tuần hoàn
Mùa thường xuyên xảy ra dịch bệnh: tháng 3 – 5, tháng 9 – 12
1.1 Đường lây của bệnh Tay chân miệng?
- Nước bọt: Tiếp xúc với giọt bắn khi ho, hắc hơi
- Mụn nước: Tiếp xúc với dịch bên trong mụn nước của trẻ bệnh
- Phân: Tiếp xúc với phân của trẻ bệnh. Siêu vi có thể hiện diện trong phân đến vài tuần sau khi trẻ đã hồi phục
1.2 Dấu hiệu nhận biết của bệnh Tay chân miệng?
- Nổi bóng nước ở lòng bàn tay, chân, gối,mông,quanh miệng
- Sốt ( đối với trẻ sốt từ 39 độ trở lên và sốt cao trên 2 ngày )
- Trẻ loét họng có thể chảy nước miếng nhiều, than đau họng, bỏ bú, bỏ ăn, quấy khóc
2/ Cần thăm khám ngay khi trẻ có dấu hiệu.
- Trẻ bị sốt cao ≥ 39 độ C, sốt cao không đáp ứng với hạ sốt ;sốt cao liên tục 2 ngày
- Trẻ khó ngủ quấy khóc vô cớ,giật mình chới với
- Nôn nhiều,lừ đừ, hoảng hốt, run yếu chi, đi loạng choạng
- Thở nhanh, thở mệt,co giật, hôn mê
- Da nổi vân tím (da nổi bông), vã mồ hôi, tay chân lạnh
3/ Phân độ của bệnh Tay chân miệng.
3.1 Tay chân miệng độ 1.
Chỉ gây loét miệng và / hoặc tổn thương da.
3.2 Tay chân miệng độ 2.
- Độ 2a: Trẻ có một trong các dấu hiệu sau: giật mình dưới 2 lần/30 phút và không ghi nhận lúc khám bệnh.Sốt trên 2 ngày hoặc sốt trên 39 độ C kèm theo nôn, lừ đừ, khó ngủ, quấy khóc vô cớ.
- Độ 2b:
Nhóm 1: Trẻ giật mình ghi nhận lúc khám hoặc bệnh sử có giật mình ≥ 2 lần/30 phút hoặc bệnh sử có giật mình (ít < 2 lần/30 phút) kèm theo 1 dấu hiệu sau: Ngủ gà Nhịp tim nhanh > 150 lần/phút (tính khi trẻ nằm yên, không sốt) Trẻ sốt cao ≥ 39 độ C không đáp ứng với thuốc hạ sốt
Nhóm 2:Trẻ có một trong các biểu hiện sau: Triệu chứng thất điều: run chi, run người, ngồi không vững, đi loạng choạng. Có rung giật nhãn cầu, lác mắt. Yếu chi (tay, chân) hoặc liệt chi. Liệt thần kinh sọ: biểu hiện nuốt sặc, thay đổi giọng nói…
3.3 Tay chân miệng độ 3.
- Mạch nhanh: > 170 lần/phút (khi trẻ nằm yên, không sốt). Một số trường hợp bệnh tay chân miệng trẻ có thể mạch chậm (đây là dấu hiệu rất nặng).
- Vã mồ hôi, lạnh toàn thân hoặc khu trú.
- Huyết áp tăng.
- Nhịp thở nhanh, thở bất thường: có cơn ngưng thở, trẻ thở bụng, thở nông, xuất hiện rút lõm ngực, khò khè, thở rít thanh quản.
- Rối loạn tri giác
- Tăng trương lực cơ
3.4 Tay chân miệng độ 4.
- Trẻ có biểu hiện sốc (mạch = 0, huyết áp = 0…)
- Phù phổi cấp, tím tái, SpO2 < 92%.
- Ngưng thở, thở nấc.
3.5 Thể biến chứng nặng do EV71 không điển hình.
Trẻ có dấu hiệu như : sốt cao , ói nhiều, giật mình, run chi, run người, thở mệt,…nhưng không có dấu hiệu rõ ràng của Tay – chân – miệng.
4/ Điều trị Tay chân miệng.
Chưa có thuốc điều trị đặc hiệu . Kháng sinh không có tác dụng trên virus, không dùng cho cho trẻ mắc bệnh tay chân miệng trừ khi có dấu hiệu bội nhiễm vi trùng.
4.1 Điều trị triệu chứng:
Hạ sốt, giảm đau miệng, lành vết loét,…
4.2 Điều trị nâng đỡ:
- Cung cấp dinh dưỡng đầy đủ theo tuổi, nếu trẻ còn bú cần tiếp tục cho bú sữa mẹ.
- Vệ sinh răng miệng sạch sẽ. •Cho trẻ nghỉ ngơi hoàn toàn, tránh kích thích.
- Hỗ trợ thuốc tăng cường sức đề kháng.
4.3 Điều trị biến chứng:
- Một số thuốc điều trị khi có biến chứng : Phenobarbital, IVIG, Milrinone, Dobutamine, Midazolam,..
- Thở oxy, thở máy : Khi trẻ thở mệt
5/ Chăm sóc trẻ khi bị Tay chân miệng.
- Cho trẻ ăn thức ăn nguội, mềm, lỏng, dễ tiêu như cháo, sữa; chia nhỏ bữa.
- Giữ vệ sinh da sạch sẽ,Mặc quần áo vải mềm, rộng rãi, thấm hút mồ hôi.
- Vệ sinh miệng và bôi thuốc vùng miệng cho trẻ theo chỉ định của bác sĩ.
- Thực hiện cách ly theo đường tiếp xúc, cho trẻ nghỉ học , hạn chế cho trẻ ra ngoài để tránh lây nhiễm cho trẻ khác.
6/ Dự phòng Tay chân miệng.
- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy nhiều lần trong ngày.
- Thực hiện tốt vệ sinh ăn uống.
- Thường xuyên lau sạch các bề mặt, dụng cụ tiếp xúc hàng ngày bằng xà phòng hoặc các chất tẩy rửa thông thường.
- Không cho trẻ tiếp xúc với người bệnh/ nghi ngờ mắc bệnh.
- Sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh,phân và các chất thải của bệnh nhân phải thu gom, đổ vào nhà tiêu hợp vệ sinh.
- Khi phát hiện trẻ mắc bệnh đưa đi khám/ thông báo ngay cho cơ quan y tế.
KINDERHEALTH THƯƠNG GỬI BA MẸ CẨM NANG TAY CHÂN MIỆNG
Tác giả
Phân Biệt Sởi Và Sốt Xuất Huyết Ở Trẻ: Dấu Hiệu Lâm Sàng Và Phác Đồ Dùng Thuốc Hạ Sốt An Toàn Tại Nhà
Bệnh sởi (Measles) là nhiễm trùng hô hấp mọc ban dát sẩn ráp kèm tam chứng viêm long, trong khi sốt xuất huyết Dengue (Dengue hemorrhagic fever) là bệnh lý mạch máu gây ra các đốm xuất huyết dưới da do giảm tiểu cầu và hoàn toàn không kèm ho chảy mũi.Sự tương đồng về…
Phân Biệt Sởi Và Sốt Phát Ban Ở Trẻ: Động Học Cơn Sốt Và Dấu Hiệu Sàng Lọc Lâm Sàng Chính Xác Tại Nhà
Bệnh sởi (Measles) là nhiễm trùng cấp tính hệ thống có nốt ban mọc tuần tự từ đầu đến chân khi sốt đang đạt đỉnh, trong khi sốt phát ban ở trẻ (Benign Viral Exanthems) là trạng thái phát ban đồng loạt xuất hiện ngay khi trẻ đã cắt hẳn sốt hoàn toàn. Sự tương…
Phân Biệt Sởi Và Dị Ứng Ở Trẻ Em: Cách Nhận Diện Triệu Chứng Chuẩn Y Khoa Hạn Chế Sai Lầm Xử Trí
Bệnh sởi (Measles) là bệnh truyền nhiễm hệ thống do virus gây sốt cao và phát ban tuần tự, trong khi dị ứng da (Cutaneous Allergy) là phản ứng quá mẫn miễn dịch cấp tính kích hoạt bởi dị nguyên, gây sẩn phù đột ngột và không đi kèm sốt. Sự tương đồng về biểu…
Bệnh Sởi Ở Trẻ Em: Dấu Hiệu Nhận Biết Triệu Chứng Và Phác Đồ Điều Trị Hạn Chế Biến Chứng
Bệnh sởi (Measles) là bệnh truyền nhiễm cấp tính đường hô hấp do virus sởi (Measles virus) gây ra, đặc trưng lâm sàng bởi tình trạng sốt cao, tam chứng hô hấp và phát ban dạng sẩn tiến triển tuần tự từ đầu đến chân. Tại Việt Nam, bệnh sởi xuất hiện quanh năm nhưng…
Bài viết gần đây
12/05/2026
