CÁC KIỂU HÌNH HEN PHẾ QUẢN

1/ HEN PHẾ QUẢN KHỞI PHÁT DO VIRUS(VIRUS ASTHMA)

Đặc điểm:

• Thường khởi phát sớm 1 tuổi & hết trước 6 tuổi.
• Triệu chứng xảy ra thành từng đợt riêng, không có triệu chứng chung giữa các đợt.
• Đi kèm các triệu chứng: sốt, ho, hoặc sổ mũi trước đó.

Xử trí ban đầu:

• Thuốc giãn phế quản : salbutamol (PKD/ MDI), combivent…
• Thuốc kháng viêm corticoid: pulmicort (PKD), prednison, methylprednisolone

Dự Phòng:

• Đáp ứng tốt với Montelukast
• Cho trẻ đi học trễ
• Chích ngừa cúm , phế cầu
• Phòng tránh các đợt dịch do virus gây ra
• Tránh tiếp xúc với người đang nhiễm virus

Tiên lượng:

• Tiên lượng tốt.

• Khò khè sẽ hết khi trẻ khoảng 4-6 tuổi.

2/ HEN PHẾ QUẢN DO DỊ ỨNG ( ALLERGIC ASTHMA)

Đặc điểm:

• Dễ nhận biết nhất , thường khởi phát sớm, khi trẻ còn nhỏ.
• Có tiền sử bản thân & gia đình mắc các bệnh dị ứng như viêm mũi dị ứng. chàm da, dị ứng thức ăn, dị ứng thuốc…
• Xảy ra sau khi tiếp xúc các dị nguyên: bụi nhà , phấn hoa, thức ăn …
• Đặc trưng bởi tăng bạch cầu ái toan tại đường thở.
• Tăng IgE trong máu.
• Có 2 thể thường gặp: HPQ nhẹ , HPQ nặng với nhiều yếu tố dị ứng

Xử trí ban đầu:

• Thuốc giãn phế quản : salbutamol (PKD/ MDI), combivent…
• Thuốc kháng viêm corticoid: pulmicort (PKD), prednison, methylprednisolon…

Dự Phòng:

• Đáp ứng tốt với điều trị ICS.
• Tránh tiếp xúc với các dị nguyên gây dị ứng.
• Vệ sinh sạch sẽ môi trường sống.
• Chế độ dinh dưỡng phù hợp, ngủ đủ giấc.

Tiên lượng:

• Tiên lượng tốt, nếu kiểm soát tốt các yếu tố dị nguyên, tuân thủ điều trị dự phòng.

• Đến tuổi trưởng thành bệnh có thể ổn đinh hoặc diễn tiến đến hen PQ mạn tính& tăng nguy cơ COPD.

3/ HEN PHẾ QUẢN KHÔNG DO DỊ ỨNG , KHỞI PHÁT SỚM (EARLY ONSET NON – ALLERGIC ASTHMA)

Đặc điểm:

• Viêm tiểu phế quản tắc nghẽn, lao, hít khói thuốc lá , thiếu Surfactan ( di truyền, mắc phải)…
• Thể này ít gặp , khởi phát sớm trước 1 tuổi và giảm dần khi thanh thiếu niên
• Khò khè thường nặng.
• Tăng bạch cầu Neutrophile.

Xử trí ban đầu:

• Thuốc giãn phế quản : salbutamol (PKD/ MDI), combivent…
• Thuốc kháng viêm corticoid: pulmicort (PKD), prednison,methylprednisolon

Dự Phòng:

• Thường dự phòng ICS+Montelukast/ LABA
• Chế độ dinh dưỡng, vận động phù hợp.
• Tránh khói thuốc lá.
• Tránh tiếp xúc với người bị lao.

Tiên lượng:

• Nặng, khó điều trị.

• Bệnh giảm dần ở tuổi thanh thiếu niên và 1 số diễn tiến đến người lớn và COPD.

4/ HEN PHẾ QUẢN KHÔNG DO DỊ ỨNG , KHỞI PHÁT MUỘN (LATE ONSET NON – ALLERGIC ASTHMA)

Đặc điểm:

• Gặp ở trẻ em > 12 tuổi & người lớn.
• Thường gặp ở Nữ.
• Bệnh nhân thường không có cơ địa dị ứng.
• Không có yếu tố gia đình.
• Do yếu tố môi trường (khói bụi, thay đổi thời tiết,..) hormon, thay đổi cảm xúc…
• Đôi khi bắt đầu với nhiễm trùng đường hô hấp nặng.

Xử trí ban đầu:

• Thuốc giãn phế quản : salbutamol (PKD/ MDI), combivent.
• Thuốc kháng viêm corticoid: pulmicort (PKD), prednison, methylprednisolon.

Dự Phòng:

• Liều cao ICS hoặc ICS+ montelukaste/ LABA
• Vệ sinh sạch sẽ môi trường sống.
• Chế độ dinh dưỡng phù hợp, ngủ đủ giấc
• Vận động hợp lý.
• Kiểm soát cảm xúc.
• Chích ngừa cúm & phế cầu

Tiên lượng:

• Thường nặng hơn hen dị ứng , kém đáp ứng với ICS

• Rất khó kiểm soát.

• Nguy cơ cao diễn tiến đến COPD.