TIN TỨC / CHI TIẾT
T2, 09/10/2023, 15:30

DẬY THÌ SỚM Ở TRẺ

Nội dung bài viết

Dậy thì sớm là gì (DTS) ?

Là cơ thể trẻ bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu trưởng thành quá sớm. Bao gồm sự phát triển nhanh chóng của xương và cơ bắp, thay đổi kích thước và hình dạng của cơ thể, phát triển khả năng sinh sản, sự thay đổi của vú, xuất hiện lông mu, thay đổi giọng nói,… Quá trình này xảy ra trước 8 tuổi ở bé gái và trước 9 tuổi ở bé trai.

Nguyên nhân dậy thì sớm

1. Dậy Thì Sớm Trung Ương

Vô căn: đa số các trường hợp DTS trung ương
Bất thường hệ thần kinh trung ương: harmatoma, các u vùng thần kinh trung ương, nhiễm xạ, nhiễm trùng..
Gen
Phơi nhiễm quá mức hormone sinh dục
Suy giáp nguyên phát nặng, kéo dài.

2. Dậy Thì Sớm Ngoại Biên

U buồng trứng, nang buồng trứng.
U tinh hoàn
Các bệnh lý về tuyến thượng thận.
Di truyền.
Tiếp xúc với các hormon giới tính như estrogen và testosterone qua thức ăn hay kem bôi ngoài.

3. Dậy Thì Sớm một phần: chưa rõ nguyên nhân có thể do

Tăng sinh tuyến vú đơn độc:
- 2 năm đầu đời
- 6-8 tuổi, tái đánh giá mỗi 6 tháng
Phì đại tuyến vú sơ sinh.
Trưởng thành sớm tuyến thượng thận.

Dấu Hiệu nhận biết trẻ dậy thì sớm:

Dậy thì sớm ở bé trai

Trước 9 tuổi, mỗi lần chuyển giai đoạn tanner là 6 tháng.
Tinh hoàn to ra -> dậy thì sau đó khoảng 3 năm
Lông nách và lông mu bắt đầu xuất hiện
Mụn trứng cá
Vỡ giọng
Tăng trưởng chiều cao và cân nặng.

Dậy thì sớm ở bé gái

Trước 8 tuổi, có kinh trước 9,5 tuổi. Mỗi lần chuyển giai đoạn tanner là 6 tháng.
Ngực phát triển -> kinh nguyệt bắt đầu xuất hiện sau đó là khoảng 2 năm.
Mọc lông mu và lông nách.
Thay đổi hình dạng cơ quan sinh dục ngoài.
Tăng chiều cao và cân nặng.

DTS ảnh hưởng như thế nào?

1/ Hạn chế về chiều cao:

Dậy thì sớm, chiều cao phát triển hơn so với độ tuổi trẻ. Khi quá trình dậy thì kết thúc, sự tăng trưởng sẽ dừng lại, và quá trình phát triển xương của trẻ cũng sẽ kết thúc sớm hơn => trẻ dậy thì sớm thường sẽ thấp hơn so với những đứa trẻ dậy thì đúng tuổi.

2/ Ảnh Hưởng tâm lý trẻ

Tâm lý rất dễ bị tác động, căng thẳng, tự ti. Đặc biệt, kích thước vòng một thay đổi và tình trạng kinh nguyệt sớm là vấn đề gây khó chịu ở bé gái dưới 9 tuổi.
DTS có thể là nguyên nhân khiến trẻ thay đổi về cảm xúc và hành vi, dễ trở nên dễ cáu gắt, tức giận và tò mò về những nhu cầu tình dục không phù hợp với lứa tuổi.

Khi nào cần cho bé điều trị dậy thì sớm

Không phải tất cả trường hợp dậy thì sớm đều cần điều trị
Quyết định điều trị dựa vào:
- Tuổi khởi phát
- Tốc độ tiến triển dậy thì
- Tốc độ phát triển chiều cao
- Ước lượng chiều cao của trẻ khi trưởng thành

Hiệu quả của việc điều trị DTS:

Bé gái:
- tăng chiều cao trung bình : 9-10 cm/điều trị trước 6 tuổi.
- tăng chiều cao trung bình: 4-7 cm/điều trị từ 6-8 tuổi.
Bé trai:
- tăng chiều cao trung bình trưởng thành: 6.2 ± 8.7 cm/điều trị lúc 7.6 tuổi.

Đáp ứng điều trị tốt:

Tốc độ phát triển chiều cao: 5-6 cm/năm.
Vú nhỏ/mềm đi.
Mụn trứng cá, mùi cơ thể, lông mu, lông nách có thể vẫn còn: trục hạ đồi – yên – thượng thận không bị ức chế
Tuổi xương không tiến triển nhanh

Khi nào ngưng điều trị?
• Tuổi thật 10-11 tuổi ở trẻ gái.

• Tuổi thật 11-12 tuổi ở trẻ trai.

• Tuổi xương ở trẻ gái ≥ 12.5 tuổi, ở trẻ trai ≥ 13.5 tuổi.

Theo dõi:

• Hàng tháng: chiều cao, tốc độ tăng trưởng, các đặc tính sinh dục. Sau 6 tháng: làm thêm các XN đánh giá quá trình dậy thì.

• Theo dõi mật độ xương, bổ sung calci và vitamin D trong lúc điều trị aGnRH.

Cách phòng ngừa DTS:

Chế độ dinh dưỡng cân đối hợp lí.
Tránh thừa cân béo phì, nhất là ở bé gái.
Không dùng các loại thuốc gây ảnh hưởng đến nội tiết tố sinh dục của trẻ.
Tăng cường vận động.
Thăm khám sức khỏe định kỳ cho trẻ.

KINDERHEALTH THƯƠNG GỬI BA MẸ CẨM NANG DẬY THÌ SỚM NHÉ ^^

Tác giả

BS.CKI Huyền Tôn Nữ Thụy My

Với hơn 15 năm kinh nghiệm thực hành lâm sàng, từng công tác tại tuyến cuối là Bệnh viện Nhi Đồng 2, Bác sĩ Thụy My được biết đến là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Hô hấp Nhi và Phát triển toàn diện. Bác sĩ cũng là “Kiến trúc sư trưởng” xây dựng nên quy trình khám sức khỏe chủ động 7 Gói Khám Khác Biệt và triết lý y khoa “Thân – Tâm – Trí” tại KinderHealth.

BÉO PHÌ Ở TRẺ EM

Béo phì là tính trạng dư cân,do tích tụ mỡ thừa.Gây tác hại cho sức khỏe. I/ CHẨN ĐOÁN BÉO PHÌ Ở TRẺ: **Chỉ số nhận trắc: – Cân nặng / Chiều cao (CN / CC) – BMI = CN / CC*2. ** Trẻ dưới 2 tuổi: dùng BMI or CC/CN + CN/CC > 3…

Rối Loạn Giấc Ngủ Ở Trẻ

1 – VAI TRÒ CỦA GIẤC NGỦ Giấc ngủ rất quan trọng trong cuộc sống của chúng ta, chúng ta cần phải có 1 giấc ngủ ngon sâu, đủ thì chúng ta làm việc mới có hiệu quả Đối với trẻ cũng vậy, giấc ngủ càng quan trọng đến sự phát triển của trẻ. Giấc…

Trào Ngược Dạ Dày Thực Quản Ở Trẻ Em: Dấu Hiệu Nhận Biết, Nguyên Nhân và Cách Xử Lý

Trào ngược dạ dày thực quản (GER) là sự di chuyển ngược của các chất từ dạ dày lên thực quản hoặc lên miệng, biểu hiện lâm sàng phổ biến nhất là hiện tượng nôn trớ hoặc ọc sữa ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ sơ…

Phương Thức Ăn Dặm Cho Trẻ: So Sánh, Lựa Chọn Và Phác Đồ Dinh Dưỡng Chuẩn Y Khoa

Ăn dặm (Complementary Feeding) là quá trình bổ sung thức ăn đặc và lỏng ngoài sữa mẹ, nhằm đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng và vi chất cho trẻ từ 6 tháng tuổi. Để xây dựng nền tảng tiêu hóa khỏe mạnh trong giai đoạn này, ba mẹ cần nắm vững các nguyên tắc dinh…